ઉપનિષદોં કા પરમ લક્ષ્ય મોક્ષ હૈ. જન્મ ઔર મૃત્યુ કે ચક્ર સે મુક્તિ કો હમ કાલ કી અધીનતા સે મુક્તિ ભી કહ સકતે હૈં. યહ કર્મ કી અધીનતા સે મુક્તિ ભી હૈ. મુક્ત આત્મા કે કર્મ ચાહે વે અચ્છે હોં યા બુરે, ઉસ પર કોઈ પ્રભાવ નહીં ડાલતે હૈં. છાન્દોગ્યોપનિષદ્ કે અનુસાર જિસ પ્રકાર જલ કમલ કી પત્તી પર નહીં ઠહરતા ઉસી પ્રકાર કર્મ ઉસસે ચિપકતે નહીં હૈં. જિસ પ્રકાર સરકંડે કી ડંડી આગ મેં ભસ્મ હો જાતી હૈ, ઉસી પ્રકાર ઉસકે કર્મ નષ્ટ હો જાતે હૈં. ચન્દ્રમા જિસ પ્રકાર ગ્રહણ કે બાદ પૂરા-પૂરા બાહર આ જાતા હૈ, ઉસી પ્રકાર મુક્ત આત્મા અપને કો મૃત્યુ કે બન્ધન સે સ્વતન્ત્ર કર લેતા હૈ. મુક્તિ બન્ધન કા નાશ હૈ ઔર બન્ધન અજ્ઞાન કી ઉપજ હૈ. અજ્ઞાન જ્ઞાન સે નષ્ટ હોતા હૈ કર્મોં સે નહીં. જ્ઞાન હમેં ઉસ સ્થિતિ પર લે જાતા હૈ જહાઁ કામના શાન્ત હો જાતી હૈ, જહાઁ સભી કામનાએઁ પૂર્ણ હો જાતી હૈં, જહાઁ આત્મા હી અકેલી કામના હોતી હૈ. મુક્ત આત્મા કી વહી સ્થિતિ હોતી હૈ જો કિ એક અન્ધે કી દૃષ્ટિ પ્રાપ્ત કર લેને પર હોતી હૈ. જબ હમ શાશ્વત સત્ય, બ્રહ્મ યા આત્મા કા જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર લેતે હૈં, તો કર્મોં કા હમારે ઊપર કોઈ પ્રભાવ નહીં પડતા. આચાર મેં સ્થિત હોતે હુએ ભી વહ ધર્મ ઔર અધર્મ સે પરે હોતા હૈ, અન્યત્ર ધર્માત્ અન્યત્રાધર્માત્ (કઠોપનિષદ્ 1-2-14). જબ હમ જગત્ સે અધિક વિરાટ, અધિક ગહરી ઔર અધિક મૌલિક કિસી સત્તા સે ભિજ્ઞ હો જાતે હૈં, તો હમ ક્ષેત્રીયતા સે ઊપર ઉઠ જાતે હૈં ઔર પૂરે દૃશ્ય કો દેખને લગતે હૈં. હમારી આત્મા સમસ્ત જગત્ કો વ્યાપ્ત કર લેતી હૈ. અનન્ત કો જાન લેને સે હમ ઈશ્વર, જગત્ ઔર જીવ કે સચ્ચે સ્વરૂપ કો સમઝ લેતે હૈં. વસ્તુત: આધ્યાત્મિક જ્ઞાન જગત્ કો નહીં મિટાતા હૈ બલ્કિ ઉસકે સમ્બન્ધ મેં હમારે અજ્ઞાન કો મિટા દેતા હૈ.
0 Comments:
Post a Comment
Links to this post:
Create a Link